Pola i obwodyOtwarte · 3 pkt
CKE · 2025

Zadanie 20 — pole czworokąta wyciętego z kwadratu

Jak obliczyć pole czworokąta wyciętego z kwadratu, gdy boki kwadratu podzielono na równe części.

01

Zadanie

Dany jest kwadrat ABCDABCD o boku długości 1515 cm. Każdy z boków ABAB i CDCD podzielono na trzy równe części, a każdy z boków ADAD i BCBC podzielono na pięć równych części. Na boku BCBC zaznaczono punkt EE, na boku CDCD zaznaczono punkt FF, a ponadto poprowadzono odcinki AEAE i AFAF (zobacz rysunek).

Rys. Kwadrat ABCD z bokami podzielonymi kreskami: AB i CD na trzy części, AD i BC na pięć części. Punkt F leży na drugiej kresce boku CD licząc od D, punkt E — na drugiej kresce boku BC licząc od B. Czworokąt AECF jest zaznaczony kolorem.

Oblicz pole czworokąta AECFAECF. Zapisz obliczenia.

02

Jak to ugryźć

Czworokąt AECFAECF ma nietypowy kształt, więc nie licz jego pola wprost. Kwadrat bez czworokąta to dwa trójkąty prostokątne: ABEABE i ADFADF. Ich pola policzysz łatwo, a pole czworokąta to pole kwadratu minus te dwa trójkąty. Najpierw odczytaj z rysunku, na której kresce leżą punkty EE i FF.

03

Krok po kroku

Rys. Kwadrat ABCD o boku 15 cm. Punkt E leży dwie części nad B, punkt F — dwie części od D.

  1. Długości części: 15:3=515 : 3 = 5 cm na bokach ABAB i CDCD oraz 15:5=315 : 5 = 3 cm na bokach ADAD i BCBC.
  2. Z rysunku: ∣BE∣=2⋅3=6|BE| = 2 \cdot 3 = 6 cm oraz ∣DF∣=2⋅5=10|DF| = 2 \cdot 5 = 10 cm.
  3. Pola: PABCD=15⋅15=225 cm2P_{ABCD} = 15 \cdot 15 = 225 \text{ cm}^2 PABE=12⋅15⋅6=45 cm2,PADF=12⋅15⋅10=75 cm2P_{ABE} = \frac{1}{2} \cdot 15 \cdot 6 = 45 \text{ cm}^2, \qquad P_{ADF} = \frac{1}{2} \cdot 15 \cdot 10 = 75 \text{ cm}^2
  4. Pole czworokąta: PAECF=225−45−75=105 cm2P_{AECF} = 225 - 45 - 75 = 105 \text{ cm}^2

Odpowiedź: Pole czworokąta AECFAECF jest równe 105105 cm².

Drugi sposób — dwa trójkąty. Przekątna ACAC dzieli czworokąt na trójkąty AECAEC i ACFACF. Ich podstawy to ∣EC∣=9|EC| = 9 cm i ∣CF∣=5|CF| = 5 cm, a wysokości — bok kwadratu: 12⋅9⋅15+12⋅5⋅15=67,5+37,5=105\frac{1}{2} \cdot 9 \cdot 15 + \frac{1}{2} \cdot 5 \cdot 15 = 67{,}5 + 37{,}5 = 105 cm².

04

Jak to zapisać na egzaminie

Zapisz, skąd bierzesz długości 66 i 1010 — to one decydują o wyniku. Wynik podaj z jednostką: brak „cm²” albo zła jednostka liczy się jako błąd rachunkowy i odbiera 11 punkt.

05

Za co są punkty · 3

  • 1Za poprawny sposób obliczenia pola jednego z trójkątów ABE, ADF, AEC albo ACF (np. ½ · 15 · 6).
  • 1Za poprawny sposób obliczenia pola czworokąta AECF, np. 15² − ½ · 15 · 6 − ½ · 15 · 10.
  • 1Za poprawne obliczenia i wynik 105 cm².
06

Tu łatwo o błąd

ŹleDlaczego źleDobrze
∣BE∣=9\lvert BE\rvert = 9 cmpunkt EE jest dwie części nad BB, a nie trzy∣BE∣=6\lvert BE\rvert = 6 cm, ∣EC∣=9\lvert EC\rvert = 9 cm
PABE=15⋅6=90P_{ABE} = 15 \cdot 6 = 90pominięta jedna druga we wzorze na pole trójkąta12⋅15⋅6=45\frac{1}{2} \cdot 15 \cdot 6 = 45
wynik 105105 bez jednostkiw tym zadaniu brak jednostki odbiera punkt105105 cm²
Źródło: Arkusz i zasady oceniania — egzamin ósmoklasisty z matematyki, termin główny 14 maja 2025 (CKE).
Dalej · zadanie 21 z 21Jaka jest suma długości wszystkich krawędzi ostrosłupa prawidłowego czworokątnego, gdy znasz pole ściany bocznej i jej wysokość.Stereometria · 3 pkt
Następne zadanie

Sprawdź, czy pamiętasz wzory

Najpierw przypomnij sobie odpowiedź, a dopiero potem odwróć kartę.

No cards available in this deck.

Ćwicz w zestawie