StereometriaOtwarte · 3 pkt
CKE · 2022

Zadanie 19 — objętość graniastosłupa prawidłowego czworokątnego z siatki

Jaka jest objętość graniastosłupa prawidłowego czworokątnego, gdy na jego siatce zapisano wymiary 48 cm i 41 cm.

01

Zadanie

Na rysunku przedstawiono siatkę graniastosłupa prawidłowego czworokątnego oraz zapisano niektóre wymiary tej siatki.

Rys. Siatka graniastosłupa prawidłowego czworokątnego: cztery prostokątne ściany boczne w rzędzie, kwadrat nad pierwszą ścianą i kwadrat pod czwartą. Długość 48 cm obejmuje trzy ściany boczne, a długość 41 cm — wysokość ściany bocznej razem z bokiem dolnego kwadratu.

Oblicz objętość tego graniastosłupa. Zapisz obliczenia.

02

Jak to ugryźć

Graniastosłup prawidłowy czworokątny ma w podstawie kwadrat. Oznacz bok kwadratu przez aa, a wysokość graniastosłupa przez HH. Każda ściana boczna to prostokąt o bokach aa i HH. Sprawdź na siatce, z ilu odcinków aa i HH składa się wymiar 4848 cm, a z ilu wymiar 4141 cm.

03

Krok po kroku

Rys. Ta sama siatka z oznaczeniami: a — krawędź podstawy (bok kwadratu i szerokość ściany bocznej), H — wysokość graniastosłupa. 48 = 3a, 41 = H + a.

  1. Wymiar 4848 cm to szerokość trzech ścian bocznych: 3a=48⇒a=16 cm3a = 48 \quad \Rightarrow \quad a = 16 \text{ cm}
  2. Wymiar 4141 cm to wysokość ściany bocznej i bok kwadratu: H+a=41⇒H=41−16=25 cmH + a = 41 \quad \Rightarrow \quad H = 41 - 16 = 25 \text{ cm}
  3. Objętość: pole podstawy razy wysokość. V=a2⋅H=162⋅25=256⋅25=6400 cm3V = a^2 \cdot H = 16^2 \cdot 25 = 256 \cdot 25 = 6400 \text{ cm}^3

Rachunek w pamięci: 256⋅25=256⋅100:4=25 600:4=6400256 \cdot 25 = 256 \cdot 100 : 4 = 25\,600 : 4 = 6400.

Odpowiedź: Objętość graniastosłupa jest równa 6400 cm36400 \text{ cm}^3.

04

Jak to zapisać na egzaminie

Zaznacz na siatce, które odcinki to aa, a które HH, i zapisz 3a=483a = 48 oraz H=41−aH = 41 - a. Potem wzór V=a2⋅HV = a^2 \cdot H z liczbami. Na końcu podaj jednostkę: cm3\text{cm}^3. Zła albo brakująca jednostka objętości w wyniku kosztuje punkt.

05

Za co są punkty · 3

  • 1Za obliczenie krawędzi podstawy (48 : 3 = 16 cm) albo za zapisanie wysokości graniastosłupa jako 41 cm minus krawędź podstawy.
  • 1Za obliczenie krawędzi podstawy i wysokości (16 cm i 25 cm) oraz zapisanie wzoru na objętość z tymi wymiarami, np. V = 16² · 25.
  • 1Za poprawne obliczenia i wynik z jednostką: 6400 cm³.
06

Tu łatwo o błąd

ŹleDlaczego źleDobrze
a=48:4=12a = 48 : 4 = 12odcinek 4848 cm obejmuje trzy ściany, a nie cztery48:3=1648 : 3 = 16
H=41H = 41odcinek 4141 cm to wysokość ściany razem z bokiem kwadratuH=41−16=25H = 41 - 16 = 25
V=16⋅25=400V = 16 \cdot 25 = 400pole podstawy to a2a^2, nie aaV=162⋅25=6400V = 16^2 \cdot 25 = 6400
wynik w cm2\text{cm}^2objętość mierzymy w jednostkach sześciennych6400 cm36400 \text{ cm}^3
Źródło: Arkusz i zasady oceniania — egzamin ósmoklasisty z matematyki, termin główny 25 maja 2022 (CKE).
Następne zadanie

Sprawdź, czy pamiętasz wzory

Najpierw przypomnij sobie odpowiedź, a dopiero potem odwróć kartę.

No cards available in this deck.

Ćwicz w zestawie