Ułamki i działania na liczbachOtwarte · 2 pkt
CKE · 2021

Zadanie 16 — czy można tak podzielić tabliczkę czekolady

Czy można podzielić tabliczkę czekolady tak, żeby brat dostał połowę, siostra pięć dwunastych, a Paweł jedną szóstą.

01

Zadanie

Paweł powiedział, że podzieli tabliczkę czekolady w taki sposób, że bratu przypadnie 12\frac{1}{2} całej tabliczki, siostrze 512\frac{5}{12} całej tabliczki, a jemu 16\frac{1}{6} całej tabliczki. Czy taki podział tabliczki czekolady jest możliwy? Uzasadnij swoją odpowiedź.

02

Jak to ugryźć

Cała tabliczka to 11. Podział jest możliwy, gdy części razem dają co najwyżej 11. Dodaj trzy ułamki po sprowadzeniu do wspólnego mianownika 1212 i porównaj wynik z jedynką.

03

Krok po kroku

  1. Wspólny mianownik 1212: 12=61216=212\frac{1}{2} = \frac{6}{12} \qquad \frac{1}{6} = \frac{2}{12}
  2. Suma części: 612+512+212=1312\frac{6}{12} + \frac{5}{12} + \frac{2}{12} = \frac{13}{12}
  3. 1312>1\frac{13}{12} > 1 — części są razem większe niż cała tabliczka.

Odpowiedź: Taki podział nie jest możliwy, bo 12+512+16=1312\frac{1}{2} + \frac{5}{12} + \frac{1}{6} = \frac{13}{12}, a to więcej niż cała tabliczka.

Inaczej. Po oddaniu połowy bratu i 512\frac{5}{12} siostrze zostaje 1−612−512=1121 - \frac{6}{12} - \frac{5}{12} = \frac{1}{12} tabliczki, a Paweł chciał 16=212\frac{1}{6} = \frac{2}{12}.

04

Jak to zapisać na egzaminie

Pokaż sumę ułamków sprowadzonych do wspólnego mianownika albo oblicz, ile zostanie dla Pawła. Na końcu napisz wniosek słowami: „Taki podział nie jest możliwy, bo…”. Sama odpowiedź „nie” bez porównania ułamków daje 00 punktów. Możesz też przyjąć, że czekolada ma np. 1212 kostek, i sprawdzić wszystkie warunki na kostkach.

05

Za co są punkty · 2

  • 1Za poprawny sposób obliczenia sumy wszystkich części tabliczki wskazanych przez Pawła albo części, która zostanie po podziale dla dwojga rodzeństwa (np. na rysunku).
  • 1Za poprawne uzasadnienie: suma części to 13/12, czyli więcej niż cała tabliczka (albo dla Pawła zostaje 1/12, a to mniej niż 1/6), i wniosek, że taki podział nie jest możliwy.
06

Tu łatwo o błąd

ŹleDlaczego źleDobrze
12+512+16=720\frac{1}{2} + \frac{5}{12} + \frac{1}{6} = \frac{7}{20}dodane liczniki i mianowniki osobno612+512+212=1312\frac{6}{12} + \frac{5}{12} + \frac{2}{12} = \frac{13}{12}
„Nie, bo tak wychodzi”brak uzasadnieniaporównanie 1312>1\frac{13}{12} > 1 i wniosek
suma 1312\frac{13}{12} bez wnioskutrzeba odpowiedzieć na pytanie zadania„podział nie jest możliwy, bo 1312>1\frac{13}{12} > 1”
Źródło: Arkusz i zasady oceniania — egzamin ósmoklasisty z matematyki, termin główny 26 maja 2021 (CKE).
Dalej · zadanie 17 z 19O której godzinie Adam dotarł skuterem do Żabna, gdy znasz schemat trasy na siatce, godzinę wyjazdu i średnią prędkość.Równania · 3 pkt
Następne zadanie