Zadanie 5 — co wie narrator i czym jest komentarz w nawiasie
Czy narrator zna myśli Automateusza i czy zdanie w nawiasie jest komentarzem narratora.
Zadanie
Tekst do zadania. Zadanie dotyczy fragmentu opowiadania Stanisława Lema Przyjaciel Automateusza ze zbioru Bajki robotów. Tekst jest chroniony prawem autorskim, więc nie przepisujemy go na tę stronę. Przeczytasz go w arkuszu CKE na stronie 5: otwórz arkusz na stronie 5.
Co jest ważne w tym zadaniu. W pierwszym akapicie narrator opowiada, że robot usłyszał o elektrycznym przyjacielu i pomyślał, że z towarzyszem będzie mu raźniej w drodze. Pierwsza wypowiedź wynalazcy to Służę ci. Zaraz po niej stoi zdanie w nawiasie: narrator wyjaśnia w nim, że w bajkach wszyscy mówią sobie po imieniu, nawet do smoków.
Na podstawie przytoczonego fragmentu utworu Przyjaciel Automateusza oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Wybierz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Z pierwszego akapitu przytoczonego fragmentu utworu wynika, że narrator wie, o czym myśli Automateusz.
Zdanie umieszczone w nawiasie jest komentarzem narratora do pierwszej wypowiedzi wynalazcy.
Najpierw spróbuj sam. Odpowiedź jest zakryta niżej.
Odpowiedź
Jak to ugryźć
Narrator to ten, kto opowiada historię. Nie jest autorem ani żadnym z bohaterów. Jeśli narrator mówi, co bohater pomyślał albo poczuł, to zna jego myśli. Jeśli dopisuje od siebie wyjaśnienie, to komentuje.
Krok po kroku
- Zdanie 1 — prawda. Narrator mówi, że robot pomyślał, że raźniej mu będzie z towarzyszem. Opowiada więc o myślach bohatera, czyli je zna. Takiego narratora nazywamy wszechwiedzącym.
- Zdanie 2 — prawda. Wynalazca mówi Służę ci i od razu po tym narrator w nawiasie tłumaczy, dlaczego bohater zwraca się do robota na „ty”. To nie jest wypowiedź żadnej postaci, tylko wtrącenie narratora, czyli komentarz do słów wynalazcy.
Tu łatwo o błąd
| Źle | Dlaczego źle | Dobrze |
|---|---|---|
| zdanie 1 — fałsz, „bo narrator nie jest robotem” | narrator nie musi być bohaterem, żeby znać jego myśli | narrator wszechwiedzący wie, co myślą bohaterowie |
| zdanie 2 — fałsz, „bo nawias to słowa wynalazcy” | w nawiasie nikt nie mówi do Automateusza; to wyjaśnienie dla czytelnika | wtrącenie w nawiasie pochodzi od narratora |
| mylenie narratora z autorem | autor, Stanisław Lem, napisał tekst, a narrator go w tekście opowiada | w zadaniach o narratorze pisz o narratorze, nie o Lemie |