Zadanie 3 — dlaczego wynalazca mówi do robota na „ty”
Jak narrator wyjaśnia, dlaczego wynalazca zwraca się do Automateusza na „ty”.
Zadanie
Tekst do zadania. Zadanie dotyczy fragmentu opowiadania Stanisława Lema Przyjaciel Automateusza ze zbioru Bajki robotów. Tekst jest chroniony prawem autorskim, więc nie przepisujemy go na tę stronę. Przeczytasz go w arkuszu CKE na stronach 5 i 6: otwórz arkusz na stronie 5.
O czym jest fragment. Robot Automateusz wybiera się w daleką i niebezpieczną podróż. Chce mieć towarzysza, więc idzie do wynalazcy, który sprzedaje elektrycznych przyjaciół. Wynalazca pokazuje mu garść metalowych ziarenek. Każde ziarenko myśli, doradza i pociesza, a nosi się je w uchu. Za jedno trzeba zapłacić tyle brylantów, ile ono waży. Automateusz kupuje jednego przyjaciela, o imieniu Wuch, i rusza w drogę.
Dokończ zdanie tak, aby było zgodne z treścią przytoczonego fragmentu utworu Przyjaciel Automateusza. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Wynalazca, używając sformułowania Służę ci, zwrócił się do Automateusza na „ty”, co według narratora jest zgodne z zasadami
przyjętymi w świecie bajek
komunikowania się z robotami
zwracania się do ludzi młodych
obowiązującymi wśród znajomych
Najpierw spróbuj sam. Odpowiedź jest zakryta niżej.
Odpowiedź
Jak to ugryźć
Polecenie pyta o to, co mówi narrator, a nie o to, co sam uważasz. Znajdź w tekście miejsce zaraz po słowach wynalazcy Służę ci. Narrator dopisał tam krótki komentarz w nawiasie.
Krok po kroku
- Zaraz po słowach wynalazcy stoi zdanie w nawiasie. Narrator wyjaśnia w nim, że w bajkach wszyscy mówią sobie po imieniu. Nawet do smoków nie mówi się „panie”, a formy grzecznościowej używa się tylko wobec królów.
- Narrator tłumaczy więc zwracanie się na „ty” zasadami świata bajek. Pasuje to do tytułu zbioru, z którego pochodzi opowiadanie: Bajki robotów.
- Pozostałe odpowiedzi nie mają oparcia w tekście. Narrator nie mówi nic o zasadach rozmowy z robotami, o młodym wieku bohatera ani o tym, że wynalazca i Automateusz się znali. Przeciwnie, wynalazca dopiero pyta robota o imię.
Tu łatwo o błąd
zasady komunikowania się z robotami
Obaj bohaterowie są robotami, więc ta odpowiedź kusi. Narrator nie mówi jednak nic o robotach, tylko o bajkach.
zasady obowiązujące wśród znajomych
Na „ty” mówimy zwykle do znajomych, dlatego ta odpowiedź wydaje się naturalna. Bohaterowie jednak się nie znali: wynalazca dopiero pyta Automateusza, jak się nazywa.
zasady zwracania się do ludzi młodych
W tekście nie ma informacji o wieku Automateusza, a bohaterowie nie są ludźmi.
zasady przyjęte w świecie bajek
To jest poprawna odpowiedź. Tak właśnie tłumaczy to narrator w nawiasie.